Mách mẹ cách xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ

Trẻ nhỏ cần được cung cấp đầy đủ các chất để phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên, nhu cầu dinh dưỡng của bé khác với người lớn, làm thế nào để mẹ xây dựng thực đơn cho bé?

Thế nào là thực đơn đầy đủ dinh dưỡng?

Việc cung cấp đầy đủ dưỡng chất cho sự phát triển về thể lực, tầm vóc, trí tuệ,…là điều quan trọng đối với mọi người, đặc biệt là trẻ em đang trong giai đoạn phát triển. Thiếu chất sẽ hạn chế sự phát triển của bé về mọi mặt, nguy hiểm hơn có thể dẫn đến tử vong. Ngược lại, một chế độ ăn uống cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho bé sẽ giúp bé phát triển tối ưu cả về thể chất lẫn tinh thần.

Mách mẹ cách xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ Mách mẹ cách xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ

Tùy vào độ tuổi, giới tính, hoạt động thể lực, tình trạng sinh lý,… nhu cầu dinh dưỡng của bé cũng khác nhau. Thậm chí đối với những bé có cùng điều kiện nhu cầu của mỗi bé cũng khác nhau. Ví dụ be scufng tuổi nhưng khác nhau về giới tính thì nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể cũng khác nhau.

Một chế độ dinh dưỡng tốt là chế độ đảm bảo cung cấp đủ nhu cầu của cơ thể về bốn nhóm thực phẩm, đa dạng các loại thức ăn, có tỉ lệ các chất dinh dưỡng cân bằng và hợp lý.

Các nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày cơ bản gồm:

Nhu cầu về năng lượng

Đây là yếu tố đầu tiên mẹ cần quan tâm khi xây dựng thực đơn cho bé. Khi nhu cầu về năng lượng, tực là khi đã đảm bảo trẻ đã ăn nó thì mới quan tâm đến tính cân đối của khẩu phần.

Tổng số năng lượng trong khẩu phần là tổng cộng năng lượng do các chất Gluxit, protein và lipid cung cấp thông qua bữa ăn hàng ngày cuả trẻ. Lứa tuổi khác nhau thì nhu cầu về năng lượng cũng sẽ khác nhau và tất yếu là nhu cầu khác nhau về các chất dinh dưỡng như: gluxit, protein, lipid,…thậm chí là  vitamin, khoáng chất.

Mách mẹ cách xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ Mách mẹ cách xây dựng chế độ dinh dưỡng đầy đủ cho trẻ

Thực đơn của bé nên cân đối, đa dạng, cung cấp đầy đủ bốn nhóm thực phẩm: nhóm đường bột, nhóm đạm, nhóm lipid và nhóm vitamin khoáng chất. Khẩu phần ăn phải cân đối giữa các chất dinh dưỡng như: % năng lượng do các chất (Gluxit, đạm, lipid) cung cấp/ tổng năng lượng khẩu phần, tỷ lệ % protein động vật/ protein tổng số, tỷ lệ % lipid động vật/ lipid tổng số, tỷ lệ canxi/ phosphor…

Nhu cầu dinh dưỡng cho trẻ em nhóm tuổi học đường

Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị cho người Việt Nam đã được Bộ Y tế phê duyệt và xuất bản năm 2016, trong đó được quy định chi tiết cụ thể về nhu cầu dinh dưỡng cho từng nhóm tuổi, độ tuổi.

Năm 2016, Bộ Y tế đã xuất bản Nhu cầu dinh dưỡng khuyến nghị dành cho người Việt Nam, trong đó có quy định cụ thể về nhu dinh dưỡng cho từng nhóm tuổi. Chế độ dinh dưỡng cho trẻ ở lứa tuổi học đường được quy định như sau:

Ngoài năng lượng, protein, lipid thì nhu cầu hàng ngày về gluxit, can xi và vitaminD, vitamin, sắt, kẽm theo từng nhóm tuổi cũng khác nhau. Từ nhu cầu khuyến nghị này, thì trẻ càng nhỏ thì nhu cầu các chất dinh dưỡng càng cao do tốc độ phát triển nhanh của trẻ.

Trẻ mầm non, nhu cầu dinh dưỡng chia thành hai nhóm tuổi là từ 1-2 tuổi và từ 3-5 tuổi; Trẻ tiểu học chia thành 3 nhóm tuổi là từ 6-7 tuổi, từ 8-9 tuổi và từ 10-11 tuổi.

Cách đánh giá khẩu phần ăn cho trẻ em học đường

Một trẻ khỏe mạnh, khi ăn uống đủ sẽ phát triển tốt cả về cân nặng và chiều cao, vì thế các mẹ có thể tự đánh giá về khẩu phần ăn của trẻ dựa vào sự tăng cân và chiều cao theo hai công thức sau:

Công thức tính cân nặng:

Xn = 9,5 kg + 2,4 kg x ( N-1)

Xn là cân nặng hiện tại của trẻ (kg)

9,5 là cân nặng của trẻ lúc 1 tuổi

2,4 là cân nặng tăng trung bình trong 1 năm

N là số tuổi của trẻ (tính theo năm)

Công thức tính chiều cao:

Xc = 95,5 cm + 6,2 cm x (N-3)

Xc là chiều cao nên có của trẻ (cm)

95,5 là chiều cao của trẻ lúc 3 tuổi

6,2 là chiều cao tăng trung bình trong 1 năm

N là số tuổi của trẻ  (tính theo năm)

Chế độ ăn cho một số lứa tuổi như sau

Trẻ từ 1-2 tuổi:

Vẫn tiếp tục cho bú mẹ, nếu mẹ không có sữa cho trẻ uống sữa ngoài từ 300-500 ml/ngày.

Ăn 4 bữa cháo hoặc súp mỗi ngày. Ăn quả chín theo nhu cầu của trẻ. Lượng thực phẩm trong ngày: gạo (100-150g); thịt hoặc cá, tôm (100-120g); trứng gà 3-4 quả/tuần; đầu mỡ (25-30 g); rau xanh (50-100g); quả chin (150-200g).

Trẻ từ 2-3 tuổi:

Cơm nát, hoặc cháo, mỳ, súp, phở và uống sữa.

Số bữa ăn trong ngày: 4 bữa cơm nát (cháo, mỳ, súp), sữa 300-400 ml/ngày. Lượng thực phẩm trong ngày: gạo (150-200g) nếu ăn bún, mỳ, súp thì rút bớt lượng gạo; thịt hoặc cá, tôm (120-150g); dầu mỡ (30-40g); rau xanh (150-200g); quả chin (200g).

Trẻ từ 3-5 tuổi:

Ăn 4 bữa ngày, nhưng lượng ăn vào tăng lên, cho trẻ ăn những món trẻ yêu thích. Không cho trẻ ăn bánh kẹo, nước ngọt, quả chín trước bữa ăn. Lượng thực phẩm hàng ngày dùng cho trẻ: gạo (200-300g); thịt hoặc cá, tôm (150-200g); dầu mỡ (30-40g), rau xanh (200-250), quả chín (200-300g), sữa (300-400 ml).

Tây Thi/mesausinh.vn