Bệnh trầm cảm sau sinh ở phụ nữ

Bệnh trầm cảm sau sinh là một dạng của bệnh trầm cảm ảnh hưởng chủ yếu đến phụ nữ và một số ít nam giới sau khi đứa con sinh ra. Các nghiên cứu cho thấy tỉ lệ mắc bệnh biến thiên rất rộng, từ chỉ một vài cho đến hàng chục phần trăm. Theo một nghiên cứu tại Bệnh viện Hùng Vương, TPHCM tỉ lệ bệnh nhân có dấu hiệu mắc bệnh trầm cảm sau sinh là 41%, còn theo báo cáo mới hơn tại Bệnh viện Từ Dũ con số này chỉ là 12,5%. Một nghiên cứu khác cho thấy, cứ 7 phụ nữ Mỹ thì có khoảng 1 người mắc trầm cảm trước lúc có bầu, trong thời gian mang thai và sau khi sinh em bé, kết quả còn phát hiện thêm rằng hơn một nửa số phụ nữ bị bệnh trầm cảm sau sinh cũng từng trải qua cơn trầm cảm trước khi có bầu và trong suốt thời gian mang thai. Bệnh trầm cảm sau sinh ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe bà mẹ, đặc biệt là sự phát triển trí tuệ, cảm xúc và thể chất của đứa trẻ, tuy vậy đáng mừng là bệnh này có thể điều trị. Bệnh trầm cảm sau sinh còn có tên khác là Trầm cảm hậu sản.

bệnh trầm cảm sau sinh Bệnh trầm cảm sau sinh ở phụ nữ
bệnh trầm cảm sau sinh

Triệu chứng

Các triệu chứng trầm cảm sau sinh có thể xuất hiện vào bất kỳ thời điểm nào đó trong năm đầu sau sinh, bao gồm các triệu chứng thường gặp sau:

  • Cảm thấy mình không xứng đáng chăm sóc em bé
  • Sao nhãng trong việc chăm sóc con
  • Cáu ghắt với người khác
  • Dễ lo âu và hoảng sợ
  • Buồn bã
  • Cảm thấy có tội
  • Không còn thích thú với những thứ, hoạt động mình ưu thích trước kia
  • Giảm thiểu giao tiếp với người khác
  • Rối loạn giấc ngủ (thường là mất ngủ)
  • Ăn uống thất thường
  • An ủi không đem lại kết quả
  • Cảm thấy trống rỗng
  • Cảm thấy yếu ớt hoặc không còn sức lực
  • Không cảm thấy thoải mái trong quan hệ tình dục
  • Giảm khả năng diễn đạt chính xác khi nói hoặc viết
  • Tuyệt vọng
  • Lòng tự trọng thấp

Những ý nghĩ ám ảnh có thể xuất hiện và thường liên quan đến bạo lực đối với đứa trẻ. Trong trường hợp bị nặng ý nghĩ và hành vi giết đứa trẻ ngay sau khi sinh có thể xảy ra với những hoang tưởng hoặc ảo giác

bệnh trầm cảm sau sinh Bệnh trầm cảm sau sinh ở phụ nữ
bệnh trầm cảm sau sinh

Nguyên nhân

Người ta vẫn chưa tìm được chính xác nguyên nhân của bệnh trầm cảm sau sinh, một số giải thích được đưa ra là vào thời điểm sau sinh nội tiết tố của người mẹ bị rối loạn thêm vào đó là những mệt mỏi trong thời kỳ mang thai và sau khi sinh cùng những rắc rối trong quan hệ vợ chồng. Một số người có khả năng mắc bệnh này cao hơn người khác điều đó có thể được dự đoán chính xác thông qua một số đặc điểm ở người mẹ giúp phòng tránh từ xa, theo các nghiên cứu thì những yếu tố sau sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh trầm cảm sau sinh ở phụ nữ:

  • Bị trầm cảm trong thời kỳ mang thai
  • Từng bị trầm cảm sau sinh trước kia
  • Khó khăn kinh tế, nghề nghiệp không ổn định
  • Sinh con so (con đầu lòng) có nguy cơ mắc bệnh cao hơn sinh con rạ
  • Đứa trẻ không có bố chính thức
  • Sinh con trong tình trạng ly dị hoặc ly thân
  • Sử dụng các chất kích thích như rượu, thuốc lá, ma túy
  • Đẻ khó, đẻ mổ
  • Sinh con ở độ tuổi vị thành niên
  • Không có người hỗ trợ chăm sóc

Điều trị và phòng ngừa

Kết hợp thuốc chống trầm cảm với tâm lý trị liệu trong đó người bệnh tập trung cải thiện mối quan hệ với người khác chủ yếu với chồng và con. Điều trị tâm lý được ưu tiên bởi vì khi dùng thuốc người mẹ có thể phải ngưng cho con bú do thuốc xuất hiện trong sữa mẹ, tuy nhiên dùng thuốc vẫn là bắt buộc khi xét thấy lợi ích đem lại là cao hơn các yếu tố có hại. Cần theo học một số chương trình giáo dục tiền sản cho cả người vợ lẫn chồng trước khi sinh con, hoặc ít nhất tìm sách báo hướng dẫn, hoạt động này giúp cung cấp những kiến thức đúng đắn về sức khỏe sinh sản, nhận thức tốt sẽ giúp phòng tránh bệnh trầm cảm sau sinh

bệnh trầm cảm sau sinh Bệnh trầm cảm sau sinh ở phụ nữ
bệnh trầm cảm sau sinh

Vì những tác động tiêu cực  trên, các cặp vợ chồng nên chuẩn bị những kiến thức thật tốt để chăm sóc sức khỏe giúp tránh được những hậu quả đáng tiếc.

Từ khóa tìm kiếm

  • Trầm cảm
  • Trầm cảm sau sinh
  • Dấu hiệu trầm cảm sau sinh
  • Biểu hiện trầm cảm sau sinh
  • Triệu chứng trầm cảm sau sinh
  • Sức khỏe sinh sản